Ένα νέο πλαίσιο ρύθμισης για τα ληξιπρόθεσμα χρέη προς την εφορία, με δυνατότητα αποπληρωμής έως και σε τέσσερα χρόνια, επεξεργάζεται η Ανεξάρτητη Αρχή Δημοσίων Εσόδων, στο πλαίσιο της ευρύτερης στρατηγικής αντιμετώπισης του διογκούμενου ιδιωτικού χρέους προς το Δημόσιο.
Σήμερα, οι βασικές επιλογές που έχουν οι φορολογούμενοι για τη ρύθμιση των οφειλών τους προς την ΑΑΔΕ περιλαμβάνουν την πάγια ρύθμιση, τον εξωδικαστικό μηχανισμό, καθώς και νέες ψηφιακές εφαρμογές που αναμένεται να ενεργοποιηθούν εντός του 2026. Η πάγια ρύθμιση παρέχει έως 12 ή 24 δόσεις για τακτικές υποχρεώσεις, όπως ο ΦΠΑ, ο φόρος εισοδήματος και ο ΕΝΦΙΑ. Για έκτακτες οφειλές, όπως φόρους κληρονομιάς ή ποσά που προκύπτουν από φορολογικό έλεγχο, προβλέπεται αποπληρωμή έως και σε 48 δόσεις. Το επιτόκιο ανέρχεται σε 4,34% για τις 12 δόσεις και σε 5,84% για τις 24, με ελάχιστη μηνιαία καταβολή τα 30 ευρώ, ενώ η διαδικασία ολοκληρώνεται πλήρως ψηφιακά μέσω της πλατφόρμας της ΑΑΔΕ.
Το νέο σχήμα που βρίσκεται υπό διαμόρφωση αφορά αποκλειστικά παλαιές ληξιπρόθεσμες οφειλές και δεν θα καλύπτει χρέη που θα δημιουργηθούν στο μέλλον. Προβλέπεται η δυνατότητα ρύθμισης έως και σε 48 δόσεις και συνδέεται άμεσα με το νέο σύστημα ελέγχου και είσπραξης οφειλών που σχεδιάζει η ΑΑΔΕ, το οποίο θα αξιοποιεί και εργαλεία τεχνητής νοημοσύνης για πιο στοχευμένη παρακολούθηση των οφειλετών.
Η ένταξη στη νέα ρύθμιση θα προϋποθέτει την πλήρωση συγκεκριμένων κριτηρίων, τα οποία θα καθοριστούν από κοινού από το Υπουργείο Οικονομικών και την ΑΑΔΕ. Ιδιαίτερη βαρύτητα αναμένεται να δοθεί στο ιστορικό συνέπειας των φορολογουμένων, καθώς θα αποκλείονται όσοι στο παρελθόν εντάσσονταν σε ρυθμίσεις χωρίς πρόθεση να τις τηρήσουν, επιδιώκοντας απλώς προσωρινή φορολογική ενημερότητα.
Σύμφωνα με τον σχεδιασμό, τα παλαιά χρέη θα μπορούν να εξοφλούνται σε έως 48 δόσεις, υπό αυστηρούς όρους και μηχανισμούς ελέγχου, ώστε να αποφευχθούν φαινόμενα κατάχρησης που είχαν παρατηρηθεί σε προηγούμενες αντίστοιχες ρυθμίσεις.
Την ίδια στιγμή, τα στοιχεία της ΑΑΔΕ καταγράφουν συνεχή αύξηση του συνολικού ληξιπρόθεσμου υπολοίπου. Βάσει του Tax Administration Monitor, το ποσό ανήλθε στα 111,9 δισ. ευρώ τον Σεπτέμβριο και αυξήθηκε περαιτέρω στα 112,5 δισ. ευρώ τον Οκτώβριο. Στα μεγέθη αυτά δεν περιλαμβάνεται μία ιδιαίτερα προβληματική οφειλή ΦΠΑ ύψους περίπου 2,4 δισ. ευρώ, η οποία παραμένει εκτός υπολογισμών εδώ και μήνες.
Παράλληλα, στην ΑΑΔΕ εξετάζεται ο επαναπροσδιορισμός του πλαισίου για τα ανεπίδεκτα είσπραξης χρέη, με στόχο τη θέσπιση πιο σαφών και αυστηρών κριτηρίων, ώστε οφειλές που είναι πρακτικά αδύνατο να εισπραχθούν να διαγράφονται οριστικά. Σήμερα, ως ανεπίδεκτα είσπραξης χαρακτηρίζονται ποσά ύψους 27,3 δισ. ευρώ, τα οποία αφορούν κυρίως εταιρείες-«φαντάσματα», πτωχευμένες επιχειρήσεις ή εξαιρετικά παλαιές απαιτήσεις. Με βάση αυτά, το πραγματικά εισπράξιμο ληξιπρόθεσμο χρέος εκτιμάται σε περίπου 85,2 δισ. ευρώ.
Παρά την αύξηση του συνολικού ύψους των οφειλών, ο αριθμός των οφειλετών παρουσιάζει μείωση. Τα φυσικά και νομικά πρόσωπα με ληξιπρόθεσμα χρέη διαμορφώθηκαν σε 3.928.883 τον Σεπτέμβριο και σε 3.896.032 τον Οκτώβριο. Σε ετήσια βάση, η μείωση ανέρχεται σε 1,1% και 0,8% αντίστοιχα, σε σύγκριση με τους ίδιους μήνες του 2024, γεγονός που δείχνει ότι λιγότεροι φορολογούμενοι καθυστερούν τις υποχρεώσεις τους, αλλά με υψηλότερα κατά μέσο όρο ποσά.
πηγή: Dnews
Ναταλία Κ. Νεραντζάκη, δικηγόρος, εξειδικευμένη στο Φορολογικό Δίκαιο, ΕΚΠΑ.
natalianeratzakh@outlook.com