Η ενεργοποίηση της δυνατότητας ένταξης οφειλών προς τους Δήμους στον Εξωδικαστικό Μηχανισμό Ρύθμισης Οφειλών, σύμφωνα με το άρθρο 35 του Ν. 5270/2026, φέρνει σημαντικές αλλαγές και διευκολύνει ουσιαστικά επιχειρήσεις και νοικοκυριά να τακτοποιήσουν τις οικονομικές τους εκκρεμότητες.
Πλέον, οι οφειλές προς Δήμους άνω των 10.000 ευρώ μπορούν να ενταχθούν σε ένα ενιαίο πλαίσιο, επιτρέποντας την ολιστική αντιμετώπιση όλων των οικονομικών υποχρεώσεων ενός οφειλέτη. Η υποβολή μόνο της αίτησης αναστέλλει αυτόματα όλα τα αναγκαστικά μέτρα εκτέλεσης του Δήμου, ενώ σε περίπτωση έγκρισης και σύναψης σύμβασης ρύθμισης, η άρση τυχόν κατασχέσεων πραγματοποιείται ήδη μετά την καταβολή της πρώτης δόσης. Αυτές οι αλλαγές ουσιαστικά μεταθέτουν την ισορροπία υπέρ του οφειλέτη, δίνοντάς του τη δυνατότητα να τακτοποιήσει τα χρέη του με ασφάλεια και διαφάνεια.
Η νέα δυνατότητα αντιμετωπίζει το πρόβλημα των οφειλών δύο «ταχυτήτων». Μέχρι σήμερα, μόνο ένα μέρος των χρεών μπορούσε να υπαχθεί σε ρύθμιση, ενώ τα δημοτικά χρέη παρέμεναν εκτός διαδικασίας, δημιουργώντας ανισορροπίες και δυσκολεύοντας τη συνολική οικονομική διαχείριση επιχειρήσεων και νοικοκυριών. Τώρα, όλα τα χρέη εντάσσονται σε ένα ενιαίο πλαίσιο, διευκολύνοντας τη βιωσιμότητα των ρυθμίσεων.
Οφέλη για επιχειρήσεις και νοικοκυριά
Η ένταξη δημοτικών οφειλών στον Εξωδικαστικό Μηχανισμό:
- Ενισχύει τη βιωσιμότητα των ρυθμίσεων.
- Προσφέρει πραγματική δεύτερη ευκαιρία για την τακτοποίηση χρεών.
- Διευκολύνει τη συνολική οικονομική διαχείριση, αποτρέποντας ανισορροπίες στους προϋπολογισμούς επιχειρήσεων και νοικοκυριών.
Με αυτόν τον τρόπο, επιχειρήσεις και πολίτες μπορούν πλέον να διαχειρίζονται τα οικονομικά τους μέσα σε ένα ενιαίο, διαφανές και ασφαλές πλαίσιο, μειώνοντας παράλληλα τον κίνδυνο κατασχέσεων και άλλων αναγκαστικών μέτρων.
Ειδικότερα, σύμφωνα με το νέο άρθρο 26 του Νόμου 5143/2024 διαμορφώνεται ως εξής:
«Άρθρο 26
Εξωδικαστικός μηχανισμός για οφειλές προς δήμους
1. Για κάθε είδους οφειλές προς τους δήμους και τα νομικά τους πρόσωπα, το ύψος των οποίων υπερβαίνει τις δέκα χιλιάδες (10.000) ευρώ, ο οφειλέτης δικαιούται να υπαχθεί, με αίτησή του, στον εξωδικαστικό μηχανισμό ρύθμισης οφειλών του ν. 4738/2020 (Α’ 207). Σε αυτήν την περίπτωση, το χρέος ως σύνολο απαιτήσεων (αρχικού οφειλόμενου ποσού, τυχόν προστίμων και προσαυξήσεων) βεβαιώνεται στη Φορολογική Διοίκηση. Οι οφειλές του προηγούμενου εδαφίου λογίζονται ως οφειλές προς το Δημόσιο αποκλειστικά για τον σκοπό ρύθμισής τους στο πλαίσιο του εξωδικαστικού μηχανισμού του ν. 4738/2020. Στις περιπτώσεις επιτυχούς προόδου του μηχανισμού και είσπραξης οφειλομένων, η Α.Α.Δ.Ε. παρακρατά ποσοστό πέντε τοις εκατό (5%) αυτών και αποδίδει τα υπόλοιπα εισπραχθέντα στον δικαιούχο, δήμο ή νομικό πρόσωπο, εντός εξήντα (60) ημερών από την είσπραξή τους.
2. Αν για τις οφειλές της παρ. 1 έχουν επιβληθεί από τον δήμο ή τα νομικά του πρόσωπα μέτρα αναγκαστικής εκτέλεσης ή ασφαλιστικά μέτρα, αυτά δεν εμποδίζουν την υποβολή της αίτησης της παρ. 1. Το άρθρο 18 του ν. 4738/2020, περί της αναστολής των μέτρων αναγκαστικής εκτέλεσης των συμμετεχόντων πιστωτών, και οι δυνάμει αυτού εκδοθείσες κανονιστικές πράξεις σχετικά με την αναστολή μέτρων αναγκαστικής εκτέλεσης από τη Φορολογική Διοίκηση, μετά την οριστική υποβολή αίτησης για υπαγωγή στον εξωδικαστικό μηχανισμό ρύθμισης οφειλών του ν. 4738/2020, ισχύουν και για τον δικαιούχο δήμο ή νομικό πρόσωπο δήμου. Με τη σύναψη σύμβασης αναδιάρθρωσης της οφειλής, σύμφωνα με το Κεφάλαιο Α’ του Μέρους Δεύτερου του Βιβλίου Πρώτου του ν. 4738/2020, αίρονται τα ήδη ληφθέντα μέτρα αναγκαστικής είσπραξης ή μέτρα διασφάλισης. Αν ανατραπεί ή ακυρωθεί η σύμβαση αναδιάρθρωσης, ο δήμος προβαίνει στην άμεση λήψη αναγκαστικών και διασφαλιστικών μέτρων είσπραξης της οφειλής. Αν γίνει επίσπευση αναγκαστικής εκτέλεσης από τρίτο, ο δήμος ή το νομικό του πρόσωπο αναγγέλλονται ως δανειστές. Σε κάθε περίπτωση, ο δήμος ή το νομικό πρόσωπο δήμου διατηρούν την αποκλειστική αρμοδιότητα της διαχείρισης των μέτρων αναγκαστικής εκτέλεσης για την είσπραξη των οφειλών που υπάγονται στο πεδίο εφαρμογής του παρόντος.».
Σύμφωνα δε με την Αιτιολογική Έκθεση του Νόμου με την αξιολογούμενη ρύθμιση τροποποιείται το υφιστάμενο πλαίσιο του εξωδικαστικού μηχανισμού ρύθμισης οφειλών προς τους Ο.Τ.Α., όπως αυτό είχε θεσπιστεί με το άρθρο 26 του Ν. 5143/2024, με στόχο την ενίσχυση της ευελιξίας και της λειτουργικότητας του μηχανισμού. Ειδικότερα, στην υφιστάμενη μόνη παράγραφο του άρθρου 26, που αριθμείται πλέον ως παρ. 1, επέρχεται επικαιροποίηση του υφιστάμενου νομοθετικού καθεστώτος, ενώ, παράλληλα, διευκρινίζεται ρητά ότι οι οφειλές προς τους Δήμους λογίζονται ως οφειλές προς το Δημόσιο αποκλειστικά για τον σκοπό υπαγωγής τους στον εξωδικαστικό μηχανισμό.
Ακόμη, επιμηκύνεται η προθεσμία για την απόδοση των εισπραχθέντων ποσών από την Ανεξάρτητη Αρχή Δημοσίων Εσόδων προς τους δικαιούχους Δήμους ή νομικά τους πρόσωπα από τριάντα (30) σε εξήντα (60) ημέρες, χωρίς να θίγεται η παρακράτηση του ποσοστού πέντε τοις εκατό (5%) υπέρ της Αρχής.
Εξάλλου, με την αξιολογούμενη ρύθμιση προστίθεται στο υφιστάμενο άρθρο νέα παρ. 2, με την οποία προσδιορίζεται ότι επιτρέπεται η υπαγωγή στον εξωδικαστικό μηχανισμό των οφειλών της παρ. 1 ακόμη και αν έχουν ήδη ληφθεί μέτρα αναγκαστικής εκτέλεσης ή διασφαλιστικά μέτρα του άρθρου 45 του Κώδικα Φορολογικής Διαδικασίας (ν. 5104/2024, Α’ 58).
Δεδομένου αυτού, προβλέπεται ότι τα μέτρα αυτά αναστέλλονται, εφόσον οι οφειλές θα υπαχθούν πλέον σε ρύθμιση. Συναφώς, προβλέπεται η άρση των μέτρων σε περίπτωση σύναψης σύμβασης ρύθμισης, καθώς και η επαναφορά τους σε περίπτωση ανατροπής της.
Ορίζεται, τέλος, ρητώς η υποχρέωση των Δήμων ή των νομικών τους προσώπων να αναγγέλλονται ως δανειστές σε περίπτωση επίσπευσης αναγκαστικής εκτέλεσης από τρίτο, ενώ παράλληλα κατοχυρώνεται η αποκλειστική αρμοδιότητά τους για τη διαχείριση των μέτρων αναγκαστικής είσπραξης.
Ναταλία Κ. Νεραντζακη, δικηγόρος, εξειδικευμένη στο Φορολογικό Δίκαιο
natalianeratzakh@outlook.com
Δημοσιεύθηκε στις 13.02.2026