Επειδή, για την άσκηση της κρινόμενης έφεσης η εκκαλούσα έχει απαλλαγεί από την προκαταβολή παραβόλου, βάσει της ΕΠΑ329/12-6-2019 πράξης της Προέδρου του 2ου Τμήματος του Δικαστηρίου τούτου. Με την έφεση αυτή ζητείται η εξαφάνιση της 11524/2019 απόφασης του Μονομελούς Διοικητικού Πρωτοδικείου Αθηνών, με την οποία απορρίφθηκε η από 7-4-2015 ανακοπή της εκκαλούσας. Με την ανακοπή αυτή η εκκαλούσα είχε ζητήσει την ακύρωση α) της …………/10.3.2015 έκθεσης αναγκαστικής κατάσχεσης ακίνητης περιουσίας της Δικαστικής Επιμελήτριας του Πρωτοδικείου Αθηνών ….. , με την οποία κατασχέθηκαν τα αναφερόμενα στην ως άνω έκθεση ακίνητα της εκκαλούσας και β) της από 10.3.2015 Πράξης Καθορισμού Χρεών της Διευθύντριας του ΙΚΑ – ΕΤΑΜ Β΄ Περιφερειακού ΚΕΑΑΟ …, με την οποία καθορίστηκε το συνολικό χρέος αυτής προς το ΙΚΑ – ΕΤΑΜ στο ποσό των 211.839,67 ευρώ.
Επειδή, στον Κώδικα Διοικητικής Δικονομίας (ΚΔΔ), ο οποίος κυρώθηκε με το άρθρο πρώτο του Ν. 2717/1999 (Α΄97), ορίζεται, στο άρθρο 50 ότι «1. Οι επιδόσεις προς τους ιδιώτες διενεργούνται στην κατοικία ή στο χώρο της εργασίας, κατά περίπτωση, προσωπικώς στους ίδιους … ή στους δικαστικούς πληρεξουσίους ή στους αντικλήτους τους, σύμφωνα με τα οριζόμενα στις ειδικότερες αντίστοιχες διατάξεις. 2. Για την εφαρμογή των διατάξεων του Κώδικα, νοείται, ως κατοικία, η οικία, το διαμέρισμα και γενικώς ο στεγασμένος χώρος που προορίζεται για διημέρευση, και διανυκτέρευση, ενώ ως χώρος εργασίας, ο χώρος άσκησης της επαγγελματικής δραστηριότητας…», στο άρθρο 51 ότι «1. Αν τα πρόσωπα που αναφέρονται στην παρ. 1 του άρθρου 50 απουσιάζουν από την κατοικία τους, το έγγραφο παραδίδεται… σε οποιονδήποτε από τους λοιπούς συνοίκους. 2. …», στο άρθρο 52 ότι «1. Αν τα πρόσωπα που αναφέρονται στην παρ. 1 του άρθρου 50 απουσιάζουν από το … γραφείο … όπου εργάζονται, το έγγραφο παραδίδεται σε συνέταιρο ή συνεργάτη ή υπάλληλο, που εργάζεται στον ίδιο χώρο …», στο άρθρο 55 ότι «1. Η επίδοση γίνεται με θυροκόλληση α) αν τα πρόσωπα, προς τα οποία προβλέπεται ότι διενεργείται η παράδοση του εγγράφου, δεν βρίσκονται ούτε στην κατοικία ούτε στο χώρο της εργασίας τους… 2. Η θυροκόλληση συνίσταται στην επικόλληση από μέρους του οργάνου της επίδοσης, με την παρουσία ενός μάρτυρα, του επιδοτέου εγγράφου στη θύρα της κατοικίας ή του χώρου εργασίας ή του υπηρεσιακού καταστήματος όπου κατοικεί ή εργάζεται, κατά περίπτωση, το πρόσωπο προς το οποίο έπρεπε να διενεργηθεί η παράδοση του εγγράφου», στο άρθρο 56 ότι «1. Για κάθε επίδοση, το όργανο που την διενεργεί, συντάσσει έκθεση. 2. Η έκθεση, εκτός από τα στοιχεία που ορίζονται στην § 3 του άρθρου 44 (πρόκειται για «τον τόπο και τον χρόνο που διενεργήθηκε η πράξη και το ονοματεπώνυμο και την ιδιότητα του οργάνου που διενήργησε την πράξη, εκείνων που συνέπραξαν ή παραστάθηκαν κατά τη διάρκεια της, καθώς και εκείνου που συνέταξε την έκθεση») πρέπει να μνημονεύει: α) την παραγγελία προς επίδοση, β) σαφή προσδιορισμό του επιδοτέου εγγράφου και των προσώπων τα οποία αφορά, γ) την ημέρα και την ώρα της επίδοσης, δ) το πρόσωπο στο οποίο παραδόθηκε το έγγραφο και την ιδιότητα με την οποία το παρέλαβε, καθώς και ε) τους λόγους που προκάλεσαν τη θυροκόλληση. 3. …Σε περίπτωση θυροκόλλησης, η έκθεση υπογράφεται από το όργανο και το μάρτυρα. 4. Το όργανο της επίδοσης οφείλει να σημειώνει, στο έγγραφο, και να βεβαιώνει την ημέρα και την ώρα της παράδοσης ή της θυροκόλλησης …», στο άρθρο 57 ότι «1. Η επίδοση συντελείται, κατά περίπτωση, από το χρόνο της παράδοσης ή της θυροκόλλησης του επιδοτέου εγγράφου, ο οποίος και προκύπτει από την έκθεση. 2. …», στο άρθρο 58 ότι «1. …3. Η πράξη του διορισμού πρέπει να περιέχει…τις διευθύνσεις της κατοικίας και του χώρου εργασίας του αντικλήτου. Σε περίπτωση μεταβολής των διευθύνσεων, εφαρμόζονται αναλόγως όσα ορίζονται στην παρ. 3 του άρθρου 45 [η οποία αφορά στην υποχρέωση γνωστοποιήσεως τυχόν μεταβολής των ως άνω διευθύνσεων]. 4. Όλες οι επιδόσεις μπορούν να γίνουν στον αντίκλητο του διαδίκου, ακόμη και όταν ο διάδικος κατοικεί ή εργάζεται στην έδρα του δικαστηρίου» και στο άρθρο 30 ότι «1. … 2. Η … δικαστική πληρεξουσιότητα παρέχεται: α)…β) …με ιδιωτικό έγγραφο, οπότε, όμως απαιτείται η βεβαίωση του γνήσιου της υπογραφής του διαδίκου…από οποιαδήποτε δημόσια, δημοτική ή κοινοτική αρχή…7.Ο δικαστικός πληρεξούσιος, αν η κατοικία του ή ο χώρος της εργασίας του βρίσκεται στην έδρα του δικαστηρίου, είναι και αντίκλητος του διαδίκου».
Επειδή, κατά την έννοια των ανωτέρω διατάξεων, η παράσταση και η νομιμοποίηση πληρεξουσίου δικηγόρου σε ορισμένη δίκη τον καθιστά αντίκλητο, με τις προϋποθέσεις της παρ. 7 του άρθρου 30, και, κατά κανόνα, μπορούν να κοινοποιηθούν σε αυτόν όλα τα διαδικαστικά έγγραφα της δίκης, συμπεριλαμβανομένης και της οριστικής αποφάσεως, με όλες τις από την εν λόγω επίδοση συνέπειες, με την παράδοση, δε, των εγγράφων στον αντίκλητο, η επίδοση θεωρείται ότι συντελέσθηκε, ανεξαρτήτως αν ο διάδικος ή άλλος πληρεξούσιος αυτού έλαβε ή όχι πράγματι γνώση των εγγράφων. Εξάλλου, σε περίπτωση αναζήτησης στο χώρο της εργασίας του και μη ανεύρεσης του αντικλήτου ή οποιουδήποτε από τα λοιπά οριζόμενα στο άρθρο 52 παρ. 1 του ΚΔΔ πρόσωπα, εφαρμόζονται οι περί θυροκόλλησης διατάξεις του άρθρου 55 του ιδίου κώδικα, χωρίς να απαιτείται, επί πλέον, ως προϋπόθεση του κύρους της, με βάση τις εν λόγω διατάξεις γενόμενης επίδοσης, να έχει προηγουμένως αναζητηθεί ο αντίκλητος ή κάποιο από τα λοιπά οριζόμενα στο άρθρο 51 παρ. 1 του ως άνω κώδικα πρόσωπα στην κατοικία τους, δοθέντος ότι με τις διατάξεις των άρθρων 50 παρ. 1, 51 παρ. 1 και 52 παρ. 1 του κώδικα αυτού καθιερώνεται το ισοδύναμο της επίδοσης εγγράφου είτε στην κατοικία, είτε στον χώρο εργασίας του προσώπου στο οποίο απευθύνεται. Τούτο, άλλωστε, συνάγεται τόσον από τον κατ΄ άρθρο 30 παρ. 7 του ΚΔΔ ορισμό ως αντικλήτου του έχοντος κατοικία ή χώρο εργασίας στην έδρα του δικαστηρίου πληρεξουσίου δικηγόρου του ιδιώτη διαδίκου, όσον και από την κατ΄ άρθρο 58 του ΚΔΔ υποχρέωση του τελευταίου προς διορισμό αντικλήτου προσώπου με κατοικία ή χώρο εργασίας στην έδρα αυτή, όταν η κατοικία ή ο χώρος εργασίας του ιδίου ή του δικαστικού πληρεξουσίου του δεν βρίσκεται εκεί. (ΣτΕ Ολομ. 1794/2011, ΣτΕ 1166/2016, 3318/2014, 4343/2012, 3638/2011).
Επειδή, περαιτέρω, ο Κώδικας Διοικητικής Δικονομίας ορίζει στο άρθρο 26 ότι «Τα στοιχεία νομιμοποίησης των νόμιμων αντιπροσώπων και εκπροσώπων των διαδίκων υποβάλλονται στο δικαστήριο ως την πρώτη συζήτηση. Οι διατάξεις των παρ. 2, 3 και 4 του άρθρου 28 εφαρμόζονται αναλόγως και ως προς τους νόμιμους αντιπροσώπους και τους εκπροσώπους των διαδίκων», στο άρθρο 27 ότι «1. Οι διάδικοι, οι νόμιμοι αντιπρόσωποι και οι εκπρόσωποί τους διενεργούν τις διαδικαστικές πράξεις και παρίστανται κατά τη συζήτηση με δικαστικούς πληρεξουσίους», στο άρθρο 28 ότι «1. Για τις πράξεις της προδικασίας θεωρείται ότι υπάρχει η πληρεξουσιότητα εφόσον, είτε επακολουθήσει η νομιμοποίηση δικαστικού πληρεξουσίου, είτε εμφανιστεί στο ακροατήριο ο διάδικος ή ο νόμιμος αντιπρόσωπος του, και δηλώσει ότι εγκρίνει τη διενέργειά τους. 2. Αν, ως την πρώτη συζήτηση, δεν έχουν υποβληθεί τα στοιχεία νομιμοποίησης ή αυτά που έχουν υποβληθεί δεν είναι πλήρη, το δικαστήριο, ύστερα από αίτηση του διαδίκου ή του νόμιμου αντιπροσώπου ή του εκπροσώπου ή του εμφανιζόμενου ως δικαστικού πληρεξουσίου του, είτε αναβάλλει τη συζήτηση είτε προχωρεί σε αυτή χορηγώντας εύλογη προθεσμία για την υποβολή τους. 3. Αν, κατά τη διάσκεψη, διαπιστωθεί ότι τα κατά νόμο στοιχεία της νομιμοποίησης έχουν μεν υποβληθεί όλα, είτε εξαρχής είτε ύστερα από τη χορήγηση της κατά την προηγούμενη παράγραφο προθεσμίας, πλην αυτά παρουσιάζουν ελλείψεις, ο πρόεδρος του δικαστηρίου ή του οικείου τμήματος, με πράξη του, καλεί τον εμφανιζόμενο ως δικαστικό πληρεξούσιο να τα συμπληρώσει, μέσα σε τασσόμενη από αυτόν ανατρεπτική προθεσμία. 4. … 5. Αν ο δικαστικός πληρεξούσιος του διαδίκου τελικώς δεν νομιμοποιηθεί, οι διαδικαστικές πράξεις που διενεργήθηκαν από αυτόν είναι αυτοδικαίως άκυρες και το σχετικό ένδικο βοήθημα ή μέσο απορρίπτεται. 6. …», στο άρθρο 30 ότι «1. Δικαστικοί πληρεξούσιοι των λοιπών, πλην του Δημοσίου και των άλλων νομικών προσώπων δημοσίου δικαίου διαδίκων ορίζονται δικηγόροι, σύμφωνα με το Δικηγορικό Κώδικα. … 2. Η κατά την προηγούμενη παράγραφο δικαστική πληρεξουσιότητα παρέχεται : α) α) με προφορική δήλωση του διαδίκου ή του νόμιμου αντιπροσώπου ή του εκπροσώπου του, στο ακροατήριο, η οποία και καταχωρείται στα πρακτικά, ή β) με συμβολαιογραφική πράξη ή με ιδιωτικό έγγραφο, οπότε όμως απαιτείται η βεβαίωση του γνησίου της υπογραφής του διαδίκου ή του νομίμου αντιπροσώπου ή του εκπροσώπου του από οποιαδήποτε δημόσια, δημοτική ή κοινοτική αρχή …», στο άρθρο 35 ότι “Το δικαστήριο εξετάζει αυτεπαγγέλτως την συνδρομή των διαδικαστικών προϋποθέσεων”, στο άρθρο 133 παρ. 2, όπως τροποποιήθηκε με την παρ. 1 του άρθρου 29 του ν. 2915/2001 (Α΄ 109), ότι «… Οι διάδικοι μπορούν να συμφωνήσουν ότι δεν θα εμφανισθούν στο ακροατήριο αλλά θα παραστούν με κοινή δήλωση που υπογράφεται από τους πληρεξούσιους δικηγόρους τους … Η δήλωση αυτή παραδίδεται … στον αρμόδιο γραμματέα το αργότερο την παραμονή της δικασίμου και σημειώνεται αμέσως στο πινάκιο …» και στο άρθρο 139Α, το οποίο προστέθηκε με την παρ. 5 του άρθρου 22 του ν. 3226/2004 (Α΄ 24), ότι «1. Αν υπάρχουν τυπικές παραλείψεις, ο πρόεδρος του πολυμελούς δικαστηρίου ή ο εισηγητής ή ο δικαστής του μονομελούς δικαστηρίου καλεί, και μετά τη συζήτηση, τον πληρεξούσιο δικηγόρο ή το διάδικο, εφόσον παρίσταται αυτοπροσώπως, να τις καλύψει, τάσσοντας εύλογη κατά την κρίση του προθεσμία. 2. Η πρόσκληση γίνεται τηλεφωνικώς από το γραμματέα…».
Επειδή, από τις ανωτέρω διατάξεις συνάγεται ότι η, κατά την παρ. 3 του άρθρου 28 του Κ.Δ.Δ., συμπλήρωση των κατά νόμο στοιχείων της νομιμοποίησης αναφέρεται στην έκταση των εξουσιών του προέδρου του δικαστηρίου όχι σε περίπτωση έλλειψης νομιμοποίησης (βλ. Σ.τ.Ε. 1893/2008, 3205/2007, 1926/2005), αλλά στην περίπτωση κατά την οποία τα στοιχεία της νομιμοποίησης είχαν μεν υποβληθεί όλα, διαπιστώνεται όμως μεταγενέστερα ότι αυτά παρουσίαζαν ελλείψεις (βλ. Σ.τ.Ε.3301/2012, 1422/2012, 1530/2007), λόγω ατελειών ή ασαφειών (πρβλ. Σ.τ.Ε. 1996/2004), οι οποίες δημιουργούν αμφιβολίες ως προς τη νομιμοποίηση (βλ. Σ.τ.Ε. 491/2017, 168/2016, 398/2015). Οι διατάξεις δε αυτές του Κ.Δ.Δ. ρυθμίζουν ειδικώς και εξαντλητικώς το ζήτημα της νομιμοποίησης των δικαστικών πληρεξουσίων ενώπιον των διοικητικών δικαστηρίων καθώς και της θεραπείας τυχόν ελλείψεων των απαιτουμένων κατά νόμο στοιχείων νομιμοποίησης, μη καταλείποντας ως εκ τούτου έδαφος ανάλογης εφαρμογής επί του ζητήματος αυτού άλλων (γενικών) διατάξεων, όπως είναι οι διατάξεις του άρθρου 139Α του ίδιου Κώδικα. Η έλλειψη πληρεξουσιότητας, εξάλλου, δεν εμπίπτει στις τυπικές παραλείψεις για την κάλυψη των οποίων θεσπίστηκε η διαδικασία του άρθρου 139Α του Κ.Δ.Δ.. Αντίθετη εκδοχή θα οδηγούσε ουσιαστικώς στην κατάργηση της διάταξης της παραγράφου 3 του άρθρου 28, ενώ, από την εισηγητική έκθεση της τροπολογίας με την οποία εισήχθη η επίμαχη διάταξη προς ψήφιση, δεν προκύπτει τέτοια βούληση του νομοθέτη κατά την προσθήκη του νέου αυτού άρθρου στον Κ.Δ.Δ. (βλ. Σ.τ.Ε. 1677, 1678/2016 7μ.).
1059/2021 ΔΕΦ ΑΘΗΝΩΝ
Ναταλία Κ. Νεραντζάκη, δικηγόρος
natalianeratzakh@outlook.com